عبد الحي حبيبى
93
تاريخ افغانستان بعد از اسلام ( فارسى )
اما هوديوالا عقيده دارد ، كه اين نام در جوامع الحكايات عوفى هم عينا مثل ضبط البيرونى در حكايتى آمده كه صحت روايت البيرونى را ثابت ميسازد ، و بموجب اين حكايت وى معاصر بود با عمرو ليث صفارى ( 265 - 286 ه - 878 - 900 م ) « 1 » چنين به نظر مىآيد كه اين كملوى البيرونى و عوفى در حواشى شمال شرقى مملكت حكم رانده ، و وى شخصى است كه به تاييد و پشتيبانى شاهان كشمير زمام اقتدار را بدست آورده است . زيرا كلهنه مورخ كشمير گويد : گوپاله ورمن ( 902 - 904 م - 290 - 292 ه ) كه مرد آهنين و محافظ خزانهء ملكه بود ، يك حصهء مملكت شاهى را در اوده بهانده UDABHANDA ( سوات و شمال مردان كنونى ) فتح كرد و اين حصهء كشور شاهى را به توره مانمه پسر لليه اعطا نمود ، و به او نام جديد كملوكه KAMALUKA داد « 2 » و اين لليه شاهى عظيم بين كشور شاهان درد DARAD و توروشكه TURUSHKA ( ظاهرا هفتاليان ) افتاده است « 3 » كه بقول اورل ستاين تورمانمه در كتاب راجت ( 5 / 233 ) نيز در خاندان هندو شاهيان قرن دهم مسيحى مذكور است « 4 » و همين محقق غربى در مضمونى كه بر خانوادهء شاهى اوده بهانده در يك مجله المانى اگست 1893 م نوشت چنين گفت : كلر البيرونى همان لليه شاه LALLIYA كلهنه است كه لليه پدر كملوك است و در راجه ترنگينى از شهرت و نيروى عظيم اين شاهان ذكر رفته ، و پروفيسور چارلس سيبولد SEYBOLD و جنرال كننگهم در سروى آثار عتيقه ( ج 5 ص 83 ) هر دو بر يكى بودن كلر و لليه شاه بحث راندهاند « 5 » ساخا و در يك حاشيه كتاب الهند البيرونى 2 / 361 گويد : كه نام كملو بايد صورتى باشد از يك نام مثل كملواردهنه KAMALAVARDHANA اما ديارام سهنى در
--> ( 1 ) - مجلهء جمعيت شاهى آسيايى 9 / 180 حكايت بعد ازين آورده مىشود . ( 2 ) - راجه ترنگينى 2 / 217 ترنگ 5 شلوك 232 / 233 ( 3 ) - همين كتاب ترنگ 5 شلوك 152 / 155 درد قبايل اندوس عليا در كوهستان چيلاس و چترالاند ( 4 ) - حاشيهء همين كتاب 1 / 81 ( 5 ) - راج ترنگينى ترجمه تهاكرا چهر چند شاهپوريه طبع لاهور 1912 م جلد 2 نوت 11 ص 165